این كوه بلند در دو سمت به دو تنگه مهم و استراتژیك ختم می شود كه در طول تاریخ شاهد رخدادهای گوناگونی بوده است،قسمت جنوبی مخمل كوه به جای بروجرد به خرم آباد متصل می شود.
بهار فصل شورانگیز طبیعت لرستان است که دوستداران طبیعت را به خود میخواند تا برای دیدار قطعه ای از بهشت ایران زمین به لرستان "بام طبیعت ایران" سفر کنند.
یکی از اساسی ترین عوامل موثر در نوع معیشت ساکنان هر منطقه موقعیت جغرافیایی آن است که استان لرستان به علت موقعیت خاص اقلیمیاز یک تنوع آب و هوایی منحصر به فردی برخوردار است.
علی خوشتراش:در دنیای امروز
بحث پیدایش تمدن و دیرینهشناسی در باب تمدنها تبدیل به یک دانش عظیم و
درخور شده است و هر روز ممکن است اخباری مبنی بر پیدایش تمدنی باستانیتر
در گوشهای از دنیا منتشر شود، کمااینکه درباره تمدن شهر سوخته همین اتفاق
افتاد. اما با همه این اتفاقات هنوز هیچ تمدنی نتوانسته است جای تمدنهایی
چون بینالنهرین و عیلام را این بگیرد، البته این موضوع دلایل محکم تاریخی
و علمی دارد؛ زیرا انسان امروزی توانسته است به نشانههای تمدن، بسیار
دیرینهای دست پیدا کند اما هیچکدام آنها نتوانستهاند به اندازه
تمدنهای یاد شده در تداوم تاریخی و زندگی بشری تاثیرگذار باشند.
گروه فرهنگ و هنر: بقعه شاهزاده محمد در 40 كيلومتری شهرستان كوهدشت در انتهای خاك طرهان و در ميان شهركی به نام درب گنبد واقع شده است كه در ايام مختلف سال پذيرای زائران زيادی از غرب كشور است.
|
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) شعبه لرستان، درب گنبد امامزاده محمد(ع) كه بنام شاهزاده محمد(ع) برای همگان معروف است يكی از نوادگان امام موسی بن جعفر(ع) است كه اين امامزاده در منتهی اليه غرب استان لرستان و غرب شهرستان كوهدشت در جنوب رودخانه سيمره و در دامنه فيروز كوه از رشته كوههای زاگرس واقع شده كه اين مكان به شهر درب گنبد امامزاده محمد (شاهزاده محمد(ع)) معروف است.
اين امامزاده تقريباً برای كل غرب كشور شناخته شده است و مردم برای زيارت و سياحت بهخصوص در ايام عيد نوروز به اين مكان مقدس مشرف میشوند.
موقعیت جغرافیایی:
قلعه تاریخی فلک الافلاک بر بلندای تپه ای باستانی و در مرکز شهر خرم آباد واقع شده است . حریم این بنای باشکوه از سمت شرق و جنوب غربی به رودخانه خرم آباد ، از غرب به خیابان دوازده برجی و از شمال به خیابان دوازده برجی و از شمال به خیابان فلک الافلاک محدود می گردد
تاریخ ساخت بنا:
از تاریخ ساخت بنا یا بانی آن ، آگاهی دقیقی در دست نیست . همین اندازه می دانیم که این بنا ، از یادگارهای شهر کهن << شاپور خواست >> بوده و بنای اولیه آن را به زمان شاپور اول ساسانی در قرن سوم میلادی نسبت می دهند .
ویژگیها:
احداث بنا بر فراز صخره های سنگی و اشراف کامل آن به دره تارخی خرم آباد و نیز جاری شدن چشمه پر آب گلستان از دامنه شمالی تپه از ویژگیهای اصلی بنا به شمار می آیند . از سوی دیگر نزدیکی بنا با غارهای پیش از تاریخ دره خرم آباد و دیگر آثار دوران تاریخی نظیر سنگ نبشته ، مناره آجری آسیاب گبری ، پل شکسته و گرداب سنگی ، بیانگر پیوستگی تاریخی قلعه با آثار یاد شده می باشد .
معماری :
معماری کنونی بنا ، بیانگر الحاقات فراوانی است که در دوران های گوناگون به دان افزوده شده ، بیشترین این تحولات مربوط به دوره صفویه تا قاجار می باشد . بر اساس مدارک تصویری تا حدود یکصد سال پیش بارویی دوازده برجی در پیرامون بنای فعلی وجود داشته ، که اکنون آثار این برج از آن در محوطه شمال غربی قلعه ، قابل مشاهده است . وسعت تقریبی بنا 5300 متر مربع ، شامل 8 برج دو صحن و 300 جان پناه می باشد . ارتفاع بلند ترین دیوار تا سطح تپه 23 متر و مصالح آن از سنگ آجر ، خشت و ملات گچ و آهک است . ورودی بنا به سمت شمال و در بدنه برج جنوب غربی تعبیه شده که پس از گذر از راهرو ورودی به حیاط اول وصل می گردد .
نام های قلعه فلک الافلاک در کتپ تاریخی :
از اين قلعه در منابع تاريخي مكتوب با نامهاي متفاوت «دژ شاپور خواست»، «سابرخاست»، «دزبر»، «قلعه خرماباد» و سرانجام «قلعه فلك الافلاك» يادشده است. نامگذاري اخير از دوره قاجاريه روي اين بنا مانده و مي توان گفت مناسب ترين نامگذاري قلعه است.
موزه قلعه فلک الافلاک :
قلعه فلك الافلاك پس از ثبت در فهرست آثار ملي كشور، موزه فلك الافلاك نام گرفته و شامل بخش هاي مردم شناسي، هنرهاي سنتي و باستاني شناسي مي شود. در تالار موزه مردم شناسي، عكس ها و ماكت هاي كوچك و بزرگ متعددي از شيوه ها و رسوم گوناگون زندگي مردان وزنان عشاير و روستايي در منطقه لرستان به نمايش گذاشته شده است. يكي از ديدني هاي موزه مردم شناسيي سنگ قبرهاي اهالي منطقه است كه با ديگر نواحي ايران تفاوت بنيادي دارند. در اين نواحي رسم بوده كه بالاي قبر، سنگي عمودي كار گذاشته و روي آن صحنه هايي از زندگي فردمتوفي را حجاري مي كرده اند. به عنوان مثال اگر متوفي شكارچي بوده، روي سنگ قبر عمودي وي تصاويري از اسلحه، شكار و… حك مي كردند . بخش قابل توجه ديگر موزه فلك الافلاك، تالار باستان شناسي است. در اين قسمت، تعداد زيادي اشياي ارزشمند مفرغي، سفالي و سنگي متعلق به هزاره هاي پيش از ميلاد به نمايش گذاشته شده است. اين آثار طي سالهاي اخير از قاچاقچيان و حفاران غيرمجاز ضبط شده يا در پي حفاري و كاوش گروههاي باستان شناسي به دست آمده و مجموع آنها بيانگر قدمت، ديرينگي و پيشرفت تمدن كهن منطقه لرستان است.
موقعیت جغرافیایی قلعه :
فلك الافلاك از شرق و جنوب غربي به رودخانه خرم آباد، از غرب به خيابان و محله دروازه برجي و از سمت شمال به خيابان فلك الافلاك محدود مي شود. محوطه باستاني قلعه در حدود 120هزار مترمربع وسعت دارد و ارتفاع تپه با احتساب ارتفاع ديوارهاي بنا، از سطح خيابان هاي مجاور حدود 40متر است. محدوده داخلي قلعه نيز در حال حاضر 5300مترمربع است . فلك الافلاك ، هشت برج و دو صحن دارد و فضاي داخلي آن به چهار تالار نسبتاً بزرگ پيرامون دو حياط و تعدادي تالار و اتاق تقسيم شده است. زيرقلعه، چشمه آب بزرگي جاري است كه به چشمه گلسان شهرت دارد و از دامنه شمالي تپه باستاني سرچشمه مي گيرد. درب ورودي بنا درسمت شمال و در بدنه برج شمال غربي تعبيه شده و راهروي ورودي حياط دوم در گوشه جنوب شرقي حياط اول از زير يك طاق نماي رفيع مي گذرد. طاق نماي ديگري معاذي اين طاق نمادر گوشه شمال شرقي حياط اول برپاست و چاه آب قلعه در محوطه پشت اين طاق نما حفرشده است. اين چاه، 40متر عمق دارد و بخش بزرگي از بدنه آن با برش صخره ها به چشمه گلسان راه يافته است. در گذشته آب موردنياز دژ فلك الافلاك از اين چاه تأمين مي شد كه اكنون نيز قابل بهره برداری است.
.jpg)
آبشار بیشه یکی از آبشارهای استان لرستان است.
این آبشار در دل کوههای زاگرس در شهرستان خرم اباد قرار گرفتهاست و فاصله آن تا شهر خرم بااد ۶۵ کیلومتر است. این آبشار در کنار راه آهن تهران و خوزستان و در نزدیکی ایستگاه بیشه قرار گرفتهاست و از این رو پذیرای مسافران نیز میباشد
جغرافیا
این آبشار با چشم اندازی زیبا یکی از آبشارهای زیبای ایران است. ارتفاع آبشار ۴۸ متر تا نقطه برخورد با زمین است و ۱۰متر نیز از آنجا تا وصل شدن به رود خانه سزار میباشد و عرض تاج آبشار ۲۰ متر میباشد.در بالای آبشار، روبروی ایستگاه چشمههای پر آب متعددی دیده میشود که از دل کوه میجوشند و زمزمه کنان از وسط ایستگاه قطار گذشته و آبشار بیشه را تشکیل میدهند.
به علت هم جواری این آبشار با چندین مجموعه زیبا همچون جنگلهای پهناور بلوط، روستای زیبای بیشه و چشمانداز ایستگاه راه آهن بیشه از این آبشار و از طرفی هوای خنک و با طراوت، سرسبزی و شادابی کوههای بلند و دلنشین بیشه را به یک منطقه دیدنی و جذاب برای گردشگران تبدیل کردهاست. در پائین ایستگاه و در دل درختان بلند جویبارهای صاف و زلال، اقامتگاههای چوبی و زیبائی در اختیار بازدید کنندگان قرار میگیرد و مسافران و علاقمندان در آنجا به استراحت میپردازند. علاوه بر این اقامتگاهها مسافران میتوانند در پائین آبشار و روبروی ایستگاه چادر برپا نمایند و به استراحت بپردازند
یکی از آثار باستانی شهر خرمآباد و متعلق به قرن چهارم هجری قمری میباشد.
این بنا با قدمتی حدود ۹۰۰ سال در جنوب خرمآباد و در کنار مکان شهر قدیمی شاپورخواست بر روی پایه سنگی بنا شده و حدود ۳۰ متر ارتفاع دارد. قطر سطح تحتانی آن ۵/۴ متر است و با پیمودن ۹۹ پله دورانی میتوان به بام مناره صعود نمود.
از این مناره آجری برای هدایت کاروانهایی که به سمت شهر باستانی شاپورخواست میآمدهاند استفاده میشده است. هم اکنون نیز از فراز آن میتوان دورترین چشم اندازهای شهر را مشاهده کرد. این اثر به شماره ۳۷۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاست.
کاسم سا
اهالی لرستان، مثل بیشتر مسلمانان چند روز قبل از فرارسیدن ماه رمضان را روزه می گیرند تا پاک تر و آماده تر به استقبال این ماه بروند. آنها در هنگام سحر و افطار بخشی از غذاهای خود را به منزل همسایگان می فرستند که بهاصطلاح عامیانه به آن "کاسم سا" می گویند. زنان لرستانی با پختن انواع آش، شله زرد، فرنی، حلوا و شیربرنج سعی می کنند نه تنها سفره خودشان، که سفره دوستان و همسایگانشنان را هم رنگین تر کنند. نذری دادن بین لرستانی ها آنقدر در این ماه رواج دارد که کمتر نیازمندی از برکت این نذری ها بی نصیب می ماند.
لرها در روزهای عزاداری و شب های قدر، حلوای نذری می پزند و بنا به سنتی دیرینه مقداری از این حلوای نذری را به عنوان شیرینی عید فطر نگه می دارند.
آنها معتقدند این حلوا مقدس و خوش یمن است و به همین دلیل اولین صبحانه ماه شوال را در روز عید فطر، با این حلوا کامل می کنند
آثار تاریخی به جای مانده نشان میدهد خرمآباد در دوره ساسانی یکی از شهرهای مهم بوده و قلعه فلکالافلاک یا دژ شاپورخواست متعلق به دوره ساسانی نماد شهر خرمآباد است. لازم به ذکر است خرمآباد پس از جدایی لرستان از خوزستان در سال 1304 خورشیدی تبدیل به مرکز استان شده و شهرداری خرمآباد در سال 1305 تاسیس شد.
"استاد عبدالمحمد آیتی" درسال 1305 شمسی در شهر بروجرد در استان لرستان دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و دوره متوسطه را در شهر بروجرد به پایان رسانید. پس از تحصیل در حوزه قم به مدت دو سال به تهران رفته و تحصیلات خود را در دانشکده معقول و منقول پی گرفت.
استاد آیتی سرانجام در سال 1328 با رتبه اول رشته معقول را به پایان رساند و به دریافت مدرک لیسانس توفیق یافت. استاد پس از فارغ التحصیل شدن به استخدام وزارت فرهنگ در آمد و به تدریس ادبیات در مقطع دبیرستان پرداخت، تا آنکه در سال 1359 بازنشسته شد.
او هم اکنون عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی بوده و چندین تالیف و ترجمه در کارنامه علمی خود در زمینههای زبان و ادبیات عربی و فلسفه دارد.
ترجمه کتاب "تاریخ ادبیات زبان عربی" عبدالمحمد آیتی، در دوره دوم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان کتاب سال برگزیده شد.
استاد عبدالمحمد آیتی رئیس شورای علمی دانشنامۀ تحقیقات ادبی فرهنگستان نیز بوده است. وی علاوه بر تدریس ادبیات در مقطع دبیرستان، چندی در بابل و مدتی نیز در خرم آباد انجام وظیفه کرده است.
مدرس ادبیات داستانی در دانشگاه فارابی، مدرس ادبیات داستانی و عربی در دانشگاه دماوند از دیگر فعالیتهای استاد آیتی است.
کشتی شکسته (ترجمه)، تحریر تاریخ وصّاف، آمرزش ابوالعلا معری (ترجمه)، گزیده و شرح خمسه نظامی، تاریخ ابنخلدون (العبر)، شکوه قصیده، قرآن مجید (ترجمه فارسی)، شکوه سعدی در غزل، شرح و ترجمه معلّقات سبع، الغارات در حوادث سالهای معدود خلافت علی(ع)، گنجور پنج گنج، شرح منظومه مانلی و پانزده قطعه دیگر، بسی رنج بردم، بازنویسیشده از فردوسی، شاهنامه بنداری، قصه باربد و بیست قصه دیگر از شاهنامه، معجمالأدبا، یاقوت حموی (ترجمه)، گزیده شرح مقامات حمیدی و ترجمه صحیفه سجادیه بخشی از آثار و تالیفات این استاد بزرگ است.