ترخینه نوعی سوپ آماده است که زنان کُرد تابستان ها درست کرده و خشک میکنند و در زمستان خیس کرده و با آن سوپ ترخینه میپزند همچنین در بعضی از آش ها هم از آن استفاده میکنند


طرز تهیه ترخینه


مواد اصلی ترخینه بلغورگندم( هروشه گندم)  و دوغ می باشد

که باید هرکدام بصورت جداگانه تهیه شود و پس از آماده شدن با هم مخلوط شوند


بلغورگندم:


گندم را پس از پاک کردن و شستن روی حرارت گذاشته تا پخته شود

سپس آبکش کرده و جلوی آفتاب روی سفره ای پهن کرده تا خشک شود

گندم پخته شده و خشک شده را به آسیاب می برند و خورد میکنند( هروشه گندم)


دوغ ترخینه:


دوغ را بدون حرکت در جای خشک و خنکی قرار میدهند

طوری که آب و مواد کلسیمی آن از هم جدا میشود

آب دوغ را از دوغ جدا کرده  تا دوغ غلیظ شود و حالت ماست بخود بگیرد

تقریباً روزانه این کار را 2 بار تکرار میکنند تا زمانی که  دوغ بدون آب شود

اگر دوغ در مشک باشد خیلی بهتر است و خوشمزه تر میشود

معمولاً روی مشک را با پونه تازه میپوشانند تا خوش عطر شود

دوغ که آماده شد آن را با بلغور گندم مخلوط میکنند

و نمک به همراه نوعی شلغم محلی که تندتر از شلغم میباشد را رنده کرده و اضافه میکنند

خاصیت ضد سرماخوردگی ترخینه بخاطر این نوع شلغم است

در ریژاب معمولاً آب انار هم اضافه میکنند که باعث ترش تر و خوشمزه تر شدن آن میشود

مخلوط را چند روز میگذارند تا کاملاً دوغ به خورد گندم ها رود و نرم شود

در تابستان معمولاً ترخینه (ترخینه تَر) با آب و یخ هم خورده میشود


اما برای خشک کردن و استفاده در زمستان :


جلوی آفتاب سفره ای از پونه تازه پهن میکنند

و ترخینه ها را به شکل دایره های کوچکی در دست درست میکنند

و روی این پونه ها میگذارند تا خشک شود 

طعم و عطر پونه باعث میشود این نوع ترخینه بسیار خوشمزه شود